Hành trình xuôi sông Nile

Chia tay Luxor và các di tích của thành Thèbes, chúng tôi đi thuyền xuôi theo dòng sông Nile hiền hòa quyến rũ. Sẽ không có gì thú vị hơn khi khám phá Ai Cập bằng con đường này bởi sông Nile là cái nôi của nền văn minh Ai Cập. Gần như tất cả tinh hoa của một thời Pharaon huy hoàng đều tập trung hai bên bờ sông này.

Chặng dừng chân tiếp theo của tôi là Edfou, một thành phố nhỏ ở tả ngạn sông Nile, cách thủ đô Cairo 755km. Edfou nổi tiếng bởi ngôi đền cổ cùng tên – đền Edfou – được xây dựng từ năm 237 đến năm 57 trước Công nguyên. Đền có chiều dài 137m, cao 36m và rộng 79m, thờ thần chim Horus – được xem là một trong những ngôi đền lớn và hoàn hảo nhất Ai Cập, chỉ đứng sau đền Karnak.

Đến đây, du khách sẽ được chiêm ngưỡng các hình họa khắc trên tường đền miêu tả các nghi lễ truyền thống của các vị vua Pharaon cũng như cách thức người Ai Cập cổ đại tiến hành xây dựng công trình trên sa mạc mà không bị lún. Ví dụ trong đó có hình vẽ miêu tả cảnh người Ai Cập đang dùng dụng cụ để tìm mạch nước ngầm. Người Ai Cập cho rằng muốn xây được đền ở sa mạc nhưng không bị lún thì phải tìm nền đá granic tự nhiên hoặc nơi có mạch nước ngầm. Thực tế đã chứng minh nhiều công trình trải qua hơn 3.000 năm mà vẫn đứng vững cho đến tận ngày nay.

songnile

Ngôi đền tiếp theo trong chuyến đi là đền Kom Ombo nằm phía hữu ngạn sông Nile. Đền xây dựng từ những năm đầu thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên bởi triều đại nhà Ptolemy thứ IV và hoàn thành vào thế kỷ thứ 3 (triều đại người Hi Lạp cai trị Ai Cập). Bởi vậy bên trong đền còn mang một số nét kiến trúc Hi Lạp và La Mã. Đây là nơi thờ thần Sobek (thần có đầu cá sấu) và thần Horus (thần có đầu chim) nên còn được gọi là “đền thờ hai thần”.

Tham quan các ngôi đền cổ, chúng ta nhận thấy một điều thú vị là người Ai Cập cổ đại thờ cúng các vị thần xuất thân từ một số loài vật. Thường thì họ dùng đầu của một số loài vật có thật, cách điệu lại cho hơi khác thường và gắn với thân người để tạo nên hình ảnh thánh thần. Chẳng hạn như thần Sobek (thần đầu cá sấu), thần Horus (thần đầu chim) hay thần Set (thần đầu chó), một trong những vị thần lâu đời nhất trong truyền thuyết Ai Cập cổ đại.

Tiếp tục hành trình xuôi sông Nile, chúng tôi ghé lại Assouan, thành phố được UNESCO chọn làm “thành phố hòa bình”. Trong quá khứ Assouan từng là cửa ngõ chính ra vào của lục địa đen. Người dân Assouan đã có thói quen tiếp xúc với người nước ngoài từ thời xa xưa, có lẽ vì vậy họ luôn rất thân thiện.

Đến Assouan, khách du lịch thường được giới thiệu đi thăm đập thủy điện khổng lồ Assouan và hồ Naser, hồ nhân tạo lớn nhất thế giới. Công trình hiện đại này là niềm tự hào của người dân Ai Cập.

Để xây đập thủy điện Assouan người ta phải cần đến 30.000 người làm việc liên tục trong vòng 11 năm và khối lượng đá được sử dụng để xây đập thủy điện này lớn gấp 17 lần lượng đá sử dụng để xây kim tự tháp Kheops vĩ đại. Hồ Nasser có chiều dài 550km, chiều rộng trung bình 10km và chiều rộng tối đa là 35km, với tổng diện tích 5.250km2. Sau khi xây xong, đập thủy điện Assouan cung cấp 50% điện cho toàn Ai Cập.

Bên cạnh đó lượng nước ngọt dự trữ của hồ Nasser còn được dùng để phục vụ canh tác nông nghiệp ngay giữa sa mạc. Tuy nhiên, công trình đập thủy điện cũng gây ra nhiều thiệt hại không nhỏ, trong đó đáng kể nhất là việc nhấn chìm các ngôi đền cổ Philae và Abu Simbel khiến Chính phủ Ai Cập phải di dời chúng đến nơi khác.

Đền Philae được xây dựng trong khoảng năm 380-362 trước Công nguyên nhằm tôn vinh nữ thần Isis trên đảo Philae gần Assouan. Ngay sau khi người Anh xây dựng đập thủy điện thủy điện đầu tiên ở Assouan vào năm 1894 thì một phần đảo Philae bị nhấn chìm trong nước của sông Nile.

Khi Chính phủ Ai Cập quyết định xây dựng đập thủy điện thứ hai vào năm 1979 thì đền Philae có nguy cơ hoàn toàn bị nhấn chìm trong biển nước. Để cứu ngôi đền cổ, Ai Cập đã kết hợp cùng UNESCO tiến hành di dời đền Philae sang một đảo khác có địa hình tương tự đảo Philae nằm cách đó 300m. Toàn bộ ngôi đền đã được cắt nhỏ từng phần và ráp lại y nguyên tại địa điểm mới. Để tới được đền Philae, du khách phải đi thuyền khoảng 15 phút.

Khác với đền Philae, đền Abu Simbel (bao gồm 2 đền) được xây dựng giữa sa mạc. Ngôi đền này cũng bị đe dọa bởi việc xây dựng hồ thủy điện Nasser. Việc di chuyển hai đền này cũng rất kỳ công. Người ta đã cắt hai đền thành từng khối đá nặng từ 10-20 tấn và di chuyển đến địa điểm ngày nay (cao hơn vị trí của ngôi đền cũ 65m). Khối đá đầu tiên được cắt ra sẽ là khối đá cuối cùng được ráp lại tại địa điểm mới.

Từ Assouan, chúng tôi lấy xe buýt vượt sa mạc Nubia dài gần 280km để đến đền Abu Simbel. Khi đi qua sa mạc, các xe chở khách du lịch bắt buộc phải đi thành đoàn, không được xé lẻ. Trên xe nào cũng có lính vũ trang bảo vệ. Quân đội và cảnh sát hiện diện khắp mọi nơi có khách du lịch. Sau vụ khủng bố ngày 2-3-2009 ở ngay trung tâm Cairo làm một học sinh Pháp thiệt mạng, an ninh đã được siết chặt hơn.

Khi đi qua sa mạc, thỉnh thoảng chúng tôi lại bắt gặp một xác xe buýt cháy rụi, có lẽ là tàn tích của một cuộc tấn công. Chuyến vượt sa mạc trở nên thú vị hơn khi tôi lần đầu tiên được biết đến ảo giác về nước và ốc đảo.

Sau hơn 4 giờ trên xe, cuối cùng chúng tôi đã đặt chân đến ngôi đền nổi tiếng Abu Simbel. Đền Abu Simbel là một quần thể gồm hai ngôi đền. Đền thờ lớn thờ các vị thần của Ai Cập, thực chất là để tôn vinh pharaon Ramsès II, vị vua có nhiều quyền lực nhất và được nói đến nhiều nhất trong huyền thoại Ai Cập cổ đại. Đền nhỏ thờ vợ vua Ramsès II, hoàng hậu Néfertari nổi tiếng về nhan sắc.

Hai ngôi được đục vào trong hai ngọn đồi. Trước cửa đền thờ vua Ramsès II có 4 pho tượng khổng lồ cao 20m. Một trong bốn pho tượng bị đổ vỡ một nửa thân trên. Phần đá ấy vẫn được người Ai Cập để nguyên dưới chân tượng như khi rơi xuống. Đền thờ hoàng hậu cũng có tượng trấn trước cửa nhưng mang phong cách duyên dáng mềm mại hơn. Chiêm ngưỡng hai ngôi đền Abu Simbel, ta sẽ càng bất ngờ và thán phục hơn khi biết rằng các ngôi đền này đã được xây dựng từ cách đây hơn 3.200 năm.

Từ đền Abu Simbel, chúng tôi đi thẳng ra sân bay cùng tên nằm gần đó để cất cánh đi Cairo, thủ đô Ai Cập. Những ấn tượng về sự vĩ đại của nền văn minh Ai Cập cổ đại vừa được chiêm ngưỡng khiến tôi lại càng háo hức hướng về kỳ quan sắp đến – kim tự tháp.

(TRẦN THÁI HÒA – (TTO))

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Cùng danh mục